سرمه خیال

هیچ شکی نیست که اولین شعرهایی که به کردی کرمانشاهی نوشته شده مانند کتابهایی قدمتشان به سال هفتصد هجری شمسی می رسد. اما تعداد این کتب و متون، به اندازه ای نیست که حکم بر این دهیم که از این لحاظ جایگاه مناسبی داریم . بعضی دیگر از محققان، با اتکاء به این نظر که لکی و حتی لری جز گویش های زبان کردی، و یکی از زیر شاخه های کردی جنوب هستند؛ «بابا طاهر همدانی» را به عنوان یکی از اولین شاعران شناخته شده گویش کردی جنوب معرفی می کنند. در این میان نباید از ادبیات شفاهی، و اشعار فولکلور در حوزه کردی جنوب غافل ماند. که به صورت سینه به سینه از روزگاران بسیار دور به عصر ما رسیده است و دارای صناعات ادبی فراوان و تکنیک های شاعرانه بیشماری است. اگر از بحث مبداء شعر جنوب بگذریم، می توانیم به سراغ شاعران کلاسیک برویم،  و در این میان می شود به شاعران بزرگی چون: «ملا پریشان دینوری»، «الماس خان کنوله ای»، «شاکه و خان منصور»، «سید صالح و سید یعقوب مایدشتی»، «نقی خان آزاد ترکه میر»، «شامی کرماشانی»، «نوره گلینی»، «کیخسرو پرواره» و ... اشاره کرد. شعر و ادبیات در استان کرمانشاه و در مناطق کردنشین ریشه ای عمیق در روح و روان مردم دارد.طبیعت دلکش، کوه های سر به فلک کشیده، عشق های اسطوره ای و هیجانات و احساسات انسانی دست به دست هم داده اند تا طیفی از شعر، کلام و کلمه شکل بگیرد. موضوع مهم این است که بسیاری از این شاعران، به گویش ادبی قدیمی کردی -که در سراسر شهرهای کرد نشین مرسوم بوده- شعر می سروده اند. گویشی؛ که به گورانی معروف است و شباهت زیادی به گویش هورامی دارد. نکته دیگر این که بعضی از شاعرانی، که به عنوان شاعر گویش جنوب معرفی شده اند، جدا از اینکه به گویش گورانی شعر سروده اند، شخصا نیز در حوزه جغرافیایی کردی جنوب نمی زیسته اند و حتی گویشی که به آن تکلم می کرده اند نیز، گویشی غیر از گویش کردی جنوب بوده است. به عنوان مثال: «خانای قبادی»؛ از معروف ترین شاعرانی است، که در بسیاری از جاها به عنوان یکی از اولین شاعران گویش جنوب معرفی شده است، و این در حالی است، که در بسیاری از منابع او را از اهالی هورامان و یا منطقه جوانرود برشمرده اند و گویش مادری او نیز به احتمال زیاد هورامی، و یا جافی (سورانی) بوده است .

Loading the player...
عوامل تولید:

تهیه کننده: سهیلا نصرتی

نویسنده: نظام الدین صالحی-حسین باویسی

گویندگان: نظام الدین صالحی و حسین باویسی

صدابردار: عباس نجفی-میترا مهنام

تاریخ تولید: بهار95


جواب‌های شاخه ای نویسنده تاریخ