رونق تولید ملی | شنبه، ۳ اسفند ۱۳۹۸

ماهی گلخورک - نمایش محتوای تولیدات ویژه

 

 

ماهی گلخورک

ماهی گلخورک (Mudskipper) که با نام بوشلمبو نیز شناخته می شود از لحاظ رده بندی علمی ، جزو زیر خانواده Oxudercinae و خانواده Gobiida یا گوبی ماهیان می باشد. آنها را ماهیان دوزیست می نامند چرا که قادر به تنفس از هوا نیز هستند و همچنین توسط باله های سینه ای تغییر شکل یافته خود می توانند بر روی خشکی نیز حرکت کنند. گلخورک ها با زندگی در زیستگاه های بین جزر و مدی سازگاری یافته اند و بر خلاف اکثر ماهیان که با پایین آمدن آب (جزر) به طرف دریا رهسپار می شوند، با پنهان شدن در میان علف های دریایی یا درون آبگیرها و حفره هایی که خود ایجاد می کنند در محل بین جزر و مدی باقی می مانند. گلخورک ها هنگامی که در خارج از آب هستند بسیار اکتیو می باشند و فعالیت هایی همچون بالا رفتن از درختان مانگرو، تغذیه، ارتباط با یکدیگر و دفاع از قلمرو در خارج از آب صورت می گیرد.این ماهیان، در مناطق بین جزر و مدی نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری یافت می شوند و جنگل های مانگرو از زیستگاه های اصلی آنها به شمار می روند. گل خورک ها در طی روند تکامل، سازگاری های جالبی برای زندگی در خشکی دریافت کرده اند.برای مثال در زیر چشم آنها اندامی پیاله مانندی وجود دارد که در حقیقت چین خوردگی پوستی است. این بخش کاسه ای شکل، آب را درون خود ذخیره می کند. هنگامی که ماهی بیرون از آب قرار می گیرد احتمال خشک شدن چشم زیاد می شود، لذا گلخورک در مواقع لازم چشم خود را درون این پیاله فرو برده و مرطوب نگه می دارد.گل‌خورک، یا اشلمبو، یا لنگوچ، نوعی ماهی دوزیست است. متوسط اندازه این ماهی در رودخانه ۱۵ سانتی‌متر است ولی نمونه‌های ۳۰سانتیمتری نیز مشاهده شده‌اند. محل زندگی این ماهی عجیب ، ساحل رودهایی با ساحل ماسه‌ای توأم با گل و لای میباشد آب‌های گل آلود را ترجیح می‌دهند. در ایران هم در اطراف رودخانه‌های حوضه خلیج فارس و دجله و کارون زندگی میکنند. گلخورک ها موجودات سریعی هستند که روی کفه های گلی عریان هنگام جزر اغلب در حال جابه جایی و حرکت دیده می شوند. حرکات آنها در واقع به وسیله باله های سینه همراه با جهش یا جست و خیز است. گلخورک ها برخلاف سایر ماهی ها به جای آبشش، توسط کیسه های مشبک هوا که در حفره دهانشان است تنفس می کنند. جنگل های حرای قشم، محل زندگی این گونه حیوان است.در میان درختان بر آب نشسته حرا، ماهی منحصر به فردی زندگی می کند که گرچه نام ماهی را به دوش می کشد، اما بر اثر سازگاری با محیط زیستش، بیشتر شبیه دوزیستانی چون قورباغه و وزغ شده است. این ماهی درشت چشم بیشتر اوقات خود را خارج از آب می گذراند و می تواند روی بستر گلی بخزد، بجهد یا بسرعت در حفره های گِلی خود را پنهان کند. در ايران دو گونه از اين ماهيان يافت ميشه كه هر دو به خانواده گاوماهيان خویشی دارن و با نام مشترك گلخورك شناخته و باز هر دو در حوزه دجله، هرمز، مكران، خليج فارس و ماشكل پيدا ميشن و هر دو همون طور كه گفتم جزو ماهيان باله گوشتی دو تنفسی هستند و به واسطه رابط حلق و چاله بويايی ميتونن از راه دهان و سوراخ های بينی در خشكی هم تنفس بكنن. اهميت شيلاتی هم ندارن ولی در ايران جلب توريست ميكنن و مايه بازی بچه ها در حوزه كارونن، پس ميشه گفت اهميت اقتصادی كمی دارن.اينا و كلاً خيلی از ماهيان دوتنفسی، حلقه های حدواسط تكامل دوزيستان از ماهيانن. بيشتر هم به صورت گروهی ديده ميشن مخصوصاً جوان ترها.